Barokowe eksploracje 2
let's explore...

G.F.HAENDEL, Chandos Anthem no. 6b
"As pants the hart..."

Szczawnicki Chór Kameralny  pracuje obecnie nad jednym
z arcydzieł G.F Haendla (1685-1750).
Fragmenty  Anthemu: „As pants the hart” nr 6 b, zostaną zaprezentowane podczas koncertów w ramach  "Barokowych eksploracji 2” w lipcu 2012.
                                                                

                                      


O muzyce

Okoliczności powstania dzieła.
Anthem "As pants the hart" ("Jak łania pragnie...") należy do cyklu tzw.Chandos Anthems.  Cykl powstał na  amówienie  Henriego James Bridgesa- Księcia Chandos. Książę Chandos był jednym z protektorów i pracodawców G.F Haendla.


 
 

Dzieje Księcia Chandos są bardzo dramatyczne, są tam spektakularne wzloty i upadki. W latach 1710-1720 był jednym z głównych udziałowców South Sae Company  zbił ogromną fortunę na handlu z hiszpańskimi  terytoriami w Ameryce Północnej i Południowej. W krótkim czasie dorobił się majątku równowartości  ok.95 milionów dolarów.
Wybudował jeden z najokazalszych Pałaców w Londynie , a także wyremontował kościół
św. Wawrzyńca, fundując wspaniałe, wyrafinowane freski i wyposażenie oraz dbając o wysoki poziom muzyki. Handlowskie Chandos Anthems powstały w latach 1717-1718 w czasie największego „prosperity” książęcej rodziny. Dzieła Handla  miały byc muzyką godną odnowionych wnętrz książęcego kościoła.
Niestety w roku  1720 nastąpił  krach finansowy spółki Księcia Chandos. W jednej niemalże  chwili stracił on cały majątek i popadł w ogromne długi. Jego problemy finansowe dotknęły  bezpośrednio Haendla, gdyż książe był jednym z głównych mecenasów artysty i  prowadzonej przez niego opery
Royal Academy of Music  Ponadto książę zatrudniał Handla w charakterze nadwornego kompozytora .Wobec tego Haendel był zmuszony szukac nowych możliwości  finansowania swoich przedsięwzięc.
Po czasach świetności księcia Chandos zostało w sumie niewiele. Jego wspaniały Pałac został wkrótce po jego śmierci zdemolowany- części snycerki, kolumnada i inne cenne elementy zaczęły pojawiac się na londyńskich aukcjach. Przetrwały natomiast freski w kościele św,. Wawrzyńca  i wspaniała muzyka zamówionych przez niego
12 Anthems  G.F Haendla, której fragmenty zaprezentujemy Państwu już wkrótce.

 


MOVERE,DOCERE,DELECTARE

TEKST

Punktem wyjściowych dla Chandos Anthems jest tekst. Haendel zaczerpnął go w całości z Biblii,
Księgi Psalmów. Bardzo celowo podobierał teksty, a następnie skomponował do nich muzykę, odpowiadającą wymowie, nastrojom i charakterowi  tekstów. Fragmenty dobrane zostały niezwykle trafnie, często zawierają w sobie cały wachlarz nastrojów i emocji, a także stanów duchowych, co zostało oddane i zintensyfikowane w muzyce Haendla. Stąd wynika m.in. ogromna różnorodność obsadowa, stylistyczna i formalna poszczególnych części Anthems.
Tekst
Anthemu 6b stanowią fragmenty Psalmu 42 ("Jak łania pragnie wody ze strumieni..)". Handel skrupulatnie wybiera  wersety i opracowuje je muzycznie, bierze przy tym pod uwagę formę  oraz treść z całą symboliką i wymową tekstu.
Za pomocą
języka muzycznego, kompozytor genialnie odczytuje i przedstawia jego zabarwienie emocjonalne. Niektóre wersety rozpisuje na chór, inne przeznacza do wykonania solo, wszystko jest dokładnie przemyślane łącznie z obsadą (barwą) orkiestry  i doborem innych środków tj.: rytmu , metrum, melodii, motywów, użytych  rejestrów (wysoko - nisko), odcieni dynamicznych (cicho i introwertycznie, czy głośno – ekstrawertycznie) i wszelkich odcieni pośrednich, a w końcu, a właściwie przede wszystkim …..artykulacji  (sposób śpiewania poszczególnych fraz- zdań, wyrazów a nawet głosek), która daje największe możliwości różnicowania charakteru dźwięku.
Na przestrzeni kilku części
Anthemu 6b przemierzamy muzyczną drogę poprzez skrajne stany emocjonalne i duchowe : od skrajnej depresji  w lirycznej, rzewnej i przejmującej altowej arii : „Tears are my daily fod” – „Łzy stały się moim powszednim chlebem”, aż po niepohamowaną radość w wirtuozowskim, pełnym pozytywnej energii chórze „With the voice of praise and thanksgiving" „Wśród modlitw i radosnych okrzyków… ".
Tego nie da się opisać.... to trzeba usłyszeć!


DUCHOWOŚĆ

Bez aspektu duchowego nie ma muzyki Haendla, a tym bardziej jego Anthemów w całości opartych na tekstach biblijnych. Odniesienia do Boga były w  sztuce baroku rzeczą normalną i powszechną . Obcowanie z dziełami tamtej epoki to wejście w zupełnie inny świat i światopogląd. Dzięki muzyce barokowej znajdujemy się  w zupełnie  innej przestrzeni duchowej. Przynosi ona ze sobą wartości  unikatowe dla współczesnego człowieka, które często w naszej kulturze są „towarem deficytowym”.  To niesamowite, że możemy z tego bogactwa korzystać dziś.. tu i teraz!
 

FORMA

Wieloczęściowy anthem składa się  z instrumentalnego wstępu,  a następnie z części wokalnych: chórów, arii  i recytatywów. Ta architektonika nawiązuje z jednej strony doangielska tradycji a z drugiej – w haendlowskim wydaniu-przywodzi na myśl barokowa kantatę. Haendel bawi się technikami, stylami robi celowe odwołania do muzyki o wiele wcześniejszej. Tak jest w cześciach: „Now  when I think” „Teraz kiedy wspominam dni dawno minione” i dalej w: ”For I went with the multitude...” „Kiedy szedłem w uroczystym orszaku...”. Wspominając  "dni dawno minione" kompozytor wprowadza starożytną melodię średniowiecznej sekwencji „Victime Paschali Laudes”(sic!). Surowe brzmienie tego fragmentu przywołuje na myśl niektóre kantaty JS Bacha.

 
 







projekt graficzny:
Projekt i realizacja: TeamSolution.pl